Skip to main content

Posts

Showing posts from May, 2026

Followers

Tiger Parenting៖ តើជាជោគជ័យលើការសិក្សា ឬជាការបំផ្លាញអនាគតកូនខ្លួនឯង?

ដោយ៖ ភុល សុភារិទ្ធ | ថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ តើធ្លាប់លឺគេយកសត្វខ្លាមកប្រៀបធៀបក្នុងការចិញ្ចឹមកូនទេ? លោកអ្នកប្រហែលជាស្គាល់សត្វខ្លាហើយ ចុះបើគេយកមកប្រៀបធៀបនឹងការចិញ្ចឹមកូនមានន័យយ៉ាងណាដែរ? ការយកសត្វខ្លាមកប្រៀបធៀបនេះ មិនមែនចង់សំដៅតែលើការដែលឪពុកម្តាយ ចិញ្ចឹមកូនកាចសាហាវវាយដំកូនៗរបស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះនោះទេ មានរឿងរ៉ាវគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ជាច្រើនទាក់ទងនឹងការចិញ្ចឹមបីបាច់កូនកាចដូចខ្លានេះ ឬ ភាសាអង់គ្លេសហៅថា Tiger Parenting ។ ផ្នែកទី១៖ ប្រវត្តិនៃការប្រើប្រាស់ពាក្យ ពាក្យថា "ការចិញ្ចឹមបីបាច់កាចកូនដូចសត្វខ្លា (Tiger parenting)" ត្រូវបានអ្នកនៅលោកខាងលិចទទួលស្គាល់ តាមរយៈសៀវភៅ "Battle Hymn of the Tiger Mother" របស់ Amy Chua សាស្រ្តាចារ្យនៅសាកលវិទ្យាល័យច្បាប់នៅ Yale។ សៀវភៅនោះជាការសរសេររៀបរាប់ពីជីវិតកុមារភាពរបស់គាត់ ដែលលូតលាស់ឡើងក្រោមការគ្រប់គ្រងដ៏តឹងរ៉ឹងពីឪពុកម្តាយជនជាតិរបស់គាត់។ សៀវភៅនេះគ្រាន់តែជា "កំណត់ហេតុចងចាំ (Memoir)" ឆ្ល...

តើអ្វីទៅជា ADHD?

តើអ្វីទៅជា ADHD? ដោយ៖ ភុល សុភារិទ្ធ | ថ្ងៃទី២៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ តើអ្វីទៅជា ADHD? មានការបង្ហោះមួយលើបណ្តាញសង្គមមួយនិយាយថា “ខ្ញុំមានបញ្ហា ADHD ធ្ងន់ធ្ងរ រហូតក្លាយទៅជា AD4K” ហើយ។ នេះជាពាក្យនិយាយលេងលើបណ្តាញសង្គម ហើយការនិយាយលេងនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីការពិបាកផ្ដោតអារម្មណ៍ ឬការមិនអាចនៅស្ងៀមរបស់មនុស្សនាសម័យបច្ចុប្បន្ននេះ។ ចុះតើលោកអ្នកដឹងទេថា តើ ADHD ជាអ្វីឱ្យប្រាកដ? ADHD ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាប្រភេទនៃជំងឺផ្លូវចិត្តម្យ៉ាង ដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការលូតលាស់នៃប្រព័ន្ធប្រសាទ។ ជំងឺ ADHD ដែលធ្វើការពន្យល់និងបកស្រាយជាការសង្ខេប ចេញពី ICD-11 ។ ផ្នែកទី១៖ និយមន័យជំងឺ ADHD ជំងឺ ADHD គឺជាជំងឺផ្លូវចិត្តមួយប្រភេទ ដែលសម្គាល់ដោយអាការៈកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងរយៈពេលយ៉ាងតិច ៦ ខែជាប់ៗគ្នានូវ កង្វះការផ្ចង់អារម្មណ៍ (មិនសូវយកចិត្តទុកដាក់លើអ្វីមួយ) និង/ឬ ភាពសកម្មជ្រុល ឬការ ធ្វើអ្វីតាមសន្ទុះចិត្ត (Hyperactivity-impulsivity)។ អាការៈទាំងនេះជះឥទ្ធិពលជាលក្ខណៈអវិជ្ជមានដោយផ្ទាល់ទៅលើសមត្ថភាពនៃការសិក្សា សមត្ថភាពបំពេញការងារ ឬការប្រាស្រ័យទាក់ទងជាមួយអ្នកដទៃនៅជុំវិញខ្លួនរបស់អ្នកជំងឺ។ ក្នុងនោះការកំ...

ជំនឿតៗគ្នាពីជំងឺចិត្តវិកលរ៉ាំរ៉ៃ

ការពិត និងជំនឿតៗគ្នាពីមនុស្សវិកលចរិត ការពិត និងជំនឿតៗគ្នាពីមនុស្សវិកលចរិត ដោយ៖ ភុល សុភារិទ្ធ ថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ នៅពេលឮពាក្យថា "មនុស្សឆ្កួត" មនុស្សភាគច្រើនតែងតែស្រមៃឃើញរូបភាពបុគ្គលដែលមានសក់កន្ត្រើងរញ៉េរញ៉ៃ ក្លិនខ្លួនមិនល្អ និងដើរស្រែកឡូឡាតាមដងផ្លូវ ឬជាមនុស្សគ្រោះថ្នាក់។ ប៉ុន្តែការពិតគឺ៖ មនុស្សដែលមានជំងឺផ្លូវចិត្ត ជាពិសេសអ្នកមានជំងឺចិត្តវិកលរ៉ាំរ៉ៃ (Schizophrenia) ភាគច្រើន គឺជាជនរងគ្រោះនៃ “ការរើសអើង” និង “ការយល់ច្រឡំ” ទៅវិញនោះទេ។ ខ្សែភាពយន្ត និងកម្មវិធីមួយចំនួន បានបង្កើតរូបភាពអវិជ្ជមាន ធ្វើឱ្យមនុស្សជាច្រើនជឿថា៖ អ្នកជំងឺផ្លូវចិត្តជាមនុស្សគ្រោះថ្នាក់, មិនអាចធ្វើការងារចិញ្ចឹមជីវិតបានទេ, មិនអាចរស់នៅក្នុងជីវិតធម្មតា ឬពេលខ្លះមិនអាចព្យាបាលឱ្យជាសះស្បើយបាននោះឡើយ។ ផ្នែកទី១៖ អ្វីទៅជាជំងឺចិត្តវិកលរ៉ាំរ៉ៃ? មុនពេលយើងវិនិច្ឆ័យ ឬដាក់ស្លាកលើនរណាម្នាក់ យើងគួរយល់ជាមុនសិនថា តើជំងឺចិត្តវិកលរ៉ាំរ៉ៃ (Schizophrenia) ជាអ្វី? ជំងឺនេះគឺជាជំងឺផ្លូវចិត្តធ្ងន់ធ្ងរមួយ ដែលប៉ះពាល់ដល់ការគិត អារម្មណ៍ និងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់មនុស្សម្នាក់។ អ្នកជំង...

ជំងឺ Hysteria ដែលដាក់បន្ទុកឱ្យមនុស្សស្រី ឱ្យមានទំនាក់ទំនងភេទ

ដោយ៖ ភុល សុភារិទ្ធ | ថ្ងៃទី០៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ តើមនុស្សស្រីនៅលីវយូរ ពិតជាកើតមានជំងឺ Hysteria មែនទេ? តើអ្នកធ្លាប់ឮពាក្យគេនិយាយថា 'ឱ្យតែមនុស្សស្រីនៅលីវ ឬស្រ្តីមេម៉ាយ ច្រើនតែជាមនុស្សឆាប់ខឹង មួរម៉ៅ ឬឆេវឆាវ? នេះជាពាក្យដៀមដាមដល់មនុស្សស្រី ដែលកើតមានរាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយ ដោយសារតែមនុស្សពីបុរាណ មានជំនឿថា មនុស្សស្រីត្រូវការដៃគូដើម្បីដោះស្រាយចំណង់ភេទពីធម្មជាតិរបស់ខ្លួន ឬអាចនិយាយបានម៉្យាងទៀតបានថា មនុស្សស្រីត្រូវការយកប្ដីមកជួយពន្លត់ភ្លើងកំហឹងខាងក្នុងរបស់ខ្លួន។ ការយល់ថាមនុស្សស្រីនៅលីវក្នុងរយៈពេលយូរ អាចធ្វើឱ្យមានអាការៈភ័យខ្លាច មួរម៉ៅ ថប់ដង្ហើម ឬ 'ឆ្កួតអុកឡុក' អ្នកដទៃនេះ ត្រូវបានគេហៅថាជា ជំងឺ Hysteria ! ផ្នែកទី១៖ និយមន័យ និងការយល់ច្រឡំ Hysteria ជាជំងឺម្យ៉ាងសំដៅទៅដល់ភាពលំបាកក្នុងការគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍របស់ខ្លួនក្នុងមួយរយៈពេលខ្លី។ បើអ្នកយល់ឃើញថា មនុស្សស្រីនៅលីវយូរ ជាមនុស្សឆាប់ខឹង ឬមួរម៉ៅគ្រប់ពេលវេលានោះ លោកអ្នកប្រហែលជាមិនមែនជាមនុស្សតែម្នាក់នោះ...

ដំណាក់កាលទី១ (Helping Process)៖ ការលើកទឹកចិត្តឱ្យអតិថិជនចូលរួម

ដំណាក់កាលទី១ (Helping Process)៖ ការលើកទឹកចិត្តឱ្យអតិថិជនចូលរួម ដោយ៖ ភុល សុភារិទ្ធ | ថ្ងៃទី០៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ តើអ្វីជាឧបសគ្គធំនៅពេលអ្នកសង្គមកិច្ចធ្វើការងារជាមួយនឹងអតិថិជន? បញ្ហាប្រឈមធំបំផុតមិនមែនជាបញ្ហារបស់អតិថិជន ដែលកំពុងជួបប្រទះនោះទេ ប៉ុន្តែគឺ "ភាពអសកម្ម" ឬការខ្វះកម្លាំងចិត្តក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហារបស់អតិថិជន។ ដំណើរការជួយមិនអាចទៅមុខបានឡើយ ប្រសិនបើអ្នកមានបញ្ហា មិនដើរលើផ្លូវតែមួយ ជាមួយអ្នកសង្គមកិច្ច ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា។ ការលើកទឹកចិត្ត នឹងជួយឱ្យអតិថិជនមានថាមពល បន្តការងារជាមួយអ្នកសង្គមកិច្ច ដោយមិនបោះបង់ចោលនូវការស្វែងរកដំណោះស្រាយ។ នេះហើយជាមូលហេតុដែលធ្វើឱ្យការលើកទឹកចិត្តអតិថិជនមានសារៈសំខាន់។ អត្ថបទមួយនេះដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅ “Direct social work practice: Theory and skills. Ch. 3” របស់ Hepworth និង ក្រុមការងារ ឆ្នាំ២០១៧។ ផ្នែកទី១៖ អ្នកជំរុញលើកទឹកចិត្ត អ្នកសង្គមកិច្ចដើរតួនាទីជាអ្នកជំរុញលើកទឹកចិត្តម្នាក់ (Motivator) ដ...