ឈប់យល់ច្រឡំ! ការស្លៀកពាក់មិនមែនជាមូលហេតុនៃការរំលោភបំពានឡើយ
ផ្នែកទី១៖ សេចក្តីផ្តើម
សូមមេត្តាជ្រាបថា ការអាន ឬស្តាប់ពីការយល់ច្រលំ និងការពិតអំពីការរំលោភបំពាន អាចប៉ះពាល់អារម្មណ៍ ឬរំលឹកឡើងវិញនូវបទពិសោធន៍ឈឺចាប់ដល់បុគ្គលមួយចំនួន។ យើងខ្ញុំសូមលើកទឹកចិត្តឱ្យលោកអ្នកមានការប្រុងប្រយ័ត្ន និងអាចស្វែងរកសេវាគាំទ្រដែលរក្សាសម្ងាត់ ប្រសិនបើលោកអ្នកត្រូវការជំនួយបន្ថែម។
បទចម្រៀងឆ្លើយឆ្លង ចំណងជើង “ប្រស្នា ៤ខ” របស់លោក ស៊ីន ស៊ីសាមុត និងលោកស្រី រស់ សេរីសុទ្ធា នៅសំណួរចុងក្រោយគេសួរថា តើពាក្យ «ព្រាននារី» នេះមកពីណា? បើតាមចម្លើយគឺមកពីនារី ទើបធ្វើឱ្យបុរសប្រែក្លាយជាព្រាននារី។ នេះជាបទចម្រៀងមួយដែលខ្ញុំបានឮតាំងពីក្មេងៗមកម្ល៉េះ ហើយវានៅតែជាចម្រៀងមួយដែលពេញនិយមរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។
មានពាក្យនិយាយតៗគ្នាជាច្រើន ដែលកើតមានហើយវាបន្តពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់ទៀត ដែលពេលខ្លះជំនឿតៗគ្នា អាចនឹងបង្កជាផលប៉ះពាល់ដោយមិនដឹងខ្លួន។ យើងមកវែកញែក ការពិតនៅពីក្រោយជំនឿមួយទាក់ទងនឹងការរំលោភបំពានភេទ ដែលដក់ជាប់ក្នុងសង្គមអស់រយៈពេលរាប់សិបឆ្នាំវិញ តើអ្នកចង់ដឹងថាមានអ្វីខ្លះដែរទេ?
ជំនឿខុសឆ្គងទាក់ទងនឹងការរំលោភបំពានភេទ (Rape Myths) គឺជាជំនឿមិនពិត ដែលមនុស្សទូទៅមានចំពោះអំពើហិង្សាលើផ្លូវភេទ ដែលសង្គមបានបន្តប្រាប់គ្នាអស់ជាច្រើនជំនាន់។ គំនិតទាំងនោះបានរុញច្រានទម្លាក់កំហុសទាំងអស់ទៅលើជនរងគ្រោះ ជាជាងទៅលើអ្នកប្រព្រឹត្តបទល្មើសទៅវិញ។ ជំនឿខុសឆ្គងទាំងនេះ បានកកើតឡើងចេញពីផ្នត់គំនិតពីមុនៗ ស្តីពីតួនាទីយេនឌ័រ ការទទួលស្គាល់អំពើហិង្សា និងព័ត៌មានមិនត្រឹមត្រូវជុំវិញអំពើហិង្សាផ្លូវភេទ។ វាជាឧបសគ្គមួយដ៏ធំចំពោះយុត្តិធម៌ និងការការពារជនរងគ្រោះ។
ផ្នែកទី២៖ ចុចដើម្បីស្វែងយល់ពីការពិត (វែកញែក "ជំនឿខុស")
(សូមចុចលើចំណងជើងនីមួយៗដើម្បីអានការពិត)
មានតែស្ត្រីក្មេងៗ និងស្អាតៗប៉ុណ្ណោះ ដែលត្រូវបានគេរំលោភបំពាន។
អំពើហិង្សាផ្លូវភេទ អាចកើតឡើងលើមនុស្សគ្រប់វ័យ មិនថាកុមារ, ជំទង់, មនុស្សពេញវ័យ ឬមនុស្សវ័យចាស់ ហើយមិនពាក់ព័ន្ធនឹងរូបរាង ឬភាពស្រស់ស្អាតនោះទេ។ អ្នកប្រព្រឹត្តមិនជ្រើសរើសជនរងគ្រោះដោយសារអាយុ ឬរូបរាងនោះទេ ប៉ុន្តែជាញឹកញាប់ពួកគេឆ្លៀតឱកាស និងកំណត់គោលដៅលើអ្នកដែលងាយរងគ្រោះ។
នារីដែលស្លៀកពាក់សិចស៊ីបង្ហាញរូបរាង ឬមានកាយវិការទាក់ទាញផ្លូវភេទ ទើបធ្វើឱ្យមនុស្សប្រុសធ្វើការរំលោភបំពាន។
ការយល់ឃើញនេះ ជាការរុញទម្លាក់កំហុសទៅលើជនរងគ្រោះដោយមិនដឹងខ្លួន។ អ្នករំលោភបំពាន ជ្រើសរើសជនរងគ្រោះដោយផ្អែកលើភាពងាយស្រួលក្នុងការប្រព្រឹត្តិអំពើហិង្សា ដោយមិនគិតទៅដល់រូបរាងកាយ ឬអាកប្បកិរិយារបស់មនុស្សស្រីនោះឡើយ។ ជាក់ស្តែង កុមារី ស្ត្រីពេញវ័យ ឬមនុស្សចាស់ ដែលស្លៀកពាក់សមរម្យបិទបាំងជិតឈឹង ក៏នៅតែអាចក្លាយជាជនរងគ្រោះបានដែរ។ នេះគ្រាន់តែជាលេសដើម្បីដោះសារបិទបាំងអាកប្បកិរិយារបស់អ្នករំលោភបំពានប៉ុណ្ណោះ។
ករណីរំលោភបំពានភាគច្រើន កើតឡើងដោយសារមនុស្សប្លែកមុខ។
ទិន្នន័យស្ថិតិពីមន្ត្រីប៉ូលីសបានបញ្ជាក់ថា មានភាគរយតិចតួចប៉ុណ្ណោះ ដែលប្រព្រឹត្តដោយជនប្លែកមុខ។ ប្រមាណជា ៩០% នៃករណី គឺអ្នកប្រព្រឹត្តជាមនុស្សដែលជនរងគ្រោះស្គាល់ ដូចជា អ្នកស្គាល់គ្នា មិត្តភក្តិ ឬសមាជិកក្នុងគ្រួសារ។ ការយល់ច្រឡំនេះ អាចនាំឱ្យមនុស្សប្រុងប្រយ័ត្នតែលើជនប្លែកមុខ ហើយមើលរំលងហានិភ័យក្នុងទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធ។
ករណីរំលោភភាគច្រើន កើតឡើងនៅតាមដងផ្លូវងងឹត ឬទីកន្លែងស្ងាត់ៗ។
ស្ថិតិបង្ហាញថា ប្រមាណ ៧០% នៃករណីរំលោភបំពាន បានកើតឡើងនៅក្នុងផ្ទះ និងអគាររស់នៅ។ បើទោះបីជាការប្រុងប្រយ័ត្ននៅពេលធ្វើដំណើរពេលយប់មានសារៈសំខាន់ យើងក៏ត្រូវយល់ដឹងថា អំពើហិង្សាផ្លូវភេទអាចកើតឡើងនៅកន្លែងដែលជនរងគ្រោះគិតថាមានសុវត្ថិភាពផងដែរ។ ការបង្ការប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ត្រូវផ្អែកលើការកសាងបរិយាកាសសុវត្ថិភាពទាំងក្នុងសហគមន៍ និងគ្រួសារ។
ជាស្វាមីភរិយានឹងគ្នា មិនអាចចាត់ទុកថាជាការប្រព្រឹត្តអំពើរំលោភបំពានផ្លូវភេទទៅលើភរិយារបស់ខ្លួនបានឡើយ។
ទោះជាស្ថិតក្នុងទំនាក់ទំនងអាពាហ៍ពិពាហ៍ក្តី ប្រសិនបើភាគីម្ខាងមិនបានផ្តល់ ការយល់ព្រម (Consent) នោះគឺជាការរំលោភលើទំនុកចិត្ត និងជាទម្រង់នៃហិង្សាផ្លូវភេទ។ ការរៀបការ មិនមែនមានន័យថា ត្រូវធ្វើជាទាសករភេទរបស់នរណាម្នាក់ឡើយ។ (ឧទាហរណ៍៖ នៅប្រទេសកម្ពុជា ច្បាប់បានចែងថាវាជាអំពើល្មើស ដែលបុរសធ្វើឱ្យប្រពន្ធរបស់ខ្លួនឈឺចាប់ផ្នែកផ្លូវភេទ)។
មនុស្សស្រី អាចការពារខ្លួនបាន បើនាងពិតជាមិនចង់ទេ ហេតុអ្វីមិនតស៊ូរើបម្រះ?
នេះគឺជា "ជំនឿខុស" ដែលធ្វើឱ្យជនរងគ្រោះរងការបន្ទោសយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ ពេលប្រឈមមុខនឹងអំពើហិង្សា មនុស្សមួយចំនួនអាចតស៊ូ ខណៈអ្នកខ្លះមិនអាចធ្វើបានដោយសារអាការៈ "គាំង ឬតក់ស្លុត" (Freeze response) ឬរងការគំរាមកំហែង។ ជនរងគ្រោះជាច្រើនបារម្ភថាការតស៊ូ នឹងធ្វើឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិត។ អ្វីដែលជនរងគ្រោះធ្វើ គឺការព្យាយាមរស់រានមានជីវិត ដូច្នេះការមិនតស៊ូ មិនមែនមានន័យថាជាការយល់ព្រមឡើយ។ អ្វីដែលពួកគេត្រូវការបំផុត គឺការស្តាប់ មិនមែនការស្តីបន្ទោសទេ។
អ្នករួចរស់ពីអំពើរំលោភបំពាន ត្រូវតែបង្ហាញអាការៈជ្រួលច្របល់ខ្លាំង ឬស្រែកទ្រហោយំ។
អ្នករួចរស់ជីវិតម្នាក់ៗ មានវិធីទប់ទល់នឹង ការប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្ត (Trauma) ខុសៗគ្នា។ ក្រោយហេតុការណ៍ ពួកគេអាចស្ងប់ស្ងាត់ខ្លាំង, យំ, ខឹងសម្បារ, ឬមើលទៅដូចជា «ធម្មតា»។ គ្មានប្រតិកម្មណាមួយដែលអាចកំណត់ថាមនុស្សម្នាក់ពិតជាត្រូវ ឬមិនត្រូវបានរំលោភនោះទេ។ ជាញឹកញាប់ ពួកគាត់អាចចំណាយពេលជាច្រើនខែ ឬច្រើនឆ្នាំ ទើបមានកម្លាំងចិត្តនិយាយពីវា។
ផ្នែកទី៣៖ សរុបសេចក្តី
ជាសរុបមក ការអះអាងមិនពិតទាំងនេះ មិនត្រឹមតែបំភិតបំភ័យ និងធ្វើឱ្យជនរងគ្រោះមានការអៀនខ្មាស់រហូតដល់មិនហ៊ានបញ្ចេញសំឡេងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងធ្វើឱ្យសង្គមយល់ច្រឡំអំពីធម្មជាតិនៃអំពើហិង្សាផ្លូវភេទ និងបង្កើនការរុញទម្លាក់កំហុសទៅលើជនរងគ្រោះ។ ជំនឿខុសឆ្គងអំពីអំពើរំលោភបំពានភេទ មិនមែនគ្រាន់តែជាពាក្យសម្ដីប៉ុណ្ណោះទេ តែជាការតាមរំខាន និងលួចលាក់ប្រមាថមាក់ងាយផងដែរ។
អ្នកដែលត្រូវទទួលខុសត្រូវ គឺ អ្នកប្រព្រឹត្តអំពើហិង្សា មិនមែនជនរងគ្រោះនោះឡើយ! វិធីដែលមានប្រសិទ្ធភាពបំផុតក្នុងការដោះស្រាយជំនឿខុសឆ្គងទាំងនេះ គឺការអប់រំខ្លួនឯងអំពីការពិត និងហ៊ានតស៊ូមតិប្រឆាំងរាល់ទង្វើហិង្សាគ្រប់ទម្រង់។ ពេលសង្គមឈប់ស្តីបន្ទោសជនរងគ្រោះ មនុស្សកាន់តែច្រើននឹងហ៊ានស្វែងរកជំនួយ។ ការស្តាប់ដោយមិនវិនិច្ឆ័យ ការគោរព និងការគាំទ្រ គឺជាមូលដ្ឋាននៃសង្គមដែលមានសុវត្ថិភាព។ សូមស្តាប់អ្នករួចរស់ជីវិត ហើយផ្តល់ការគាំទ្រដល់ពួកគាត់ជានិច្ច។
« បញ្ឈប់ជំនឿខុសឆ្គង ចាប់ផ្តើមពីការយល់ដឹងមួយដែលត្រឹមត្រូវ! »
សូមស្វែងយល់បន្ថែមអំពីចំណេះដឹងសុខភាពផ្លូវចិត្ត តាមរយៈបណ្តុំវីដេអូខាងក្រោម៖
Comments
Post a Comment