ចិញ្ចឹមកូនវិជ្ជមាន Vs ចិញ្ចឹមកូនតឹងរុឹង

ការចិញ្ចឹមបីបាច់កូនវិជ្ជមាន ទល់នឹង ការចិញ្ចឹមបីបាច់កូនតឹងរ៉ឹង

ដោយ៖ ភុល សុភារិទ្ធ | ថ្ងៃទី២៩ មិនា ឆ្នាំ២០២៦

“មានពេលមួយខ្ញុំធ្លាប់ជជែកគ្នាជាមួយម៉ាក់ខ្ញុំ ដោយខ្ញុំនិយាយប្រាប់គាត់ថា ខ្ញុំនឹងមិនយកការវៃកូនដើម្បីចិញ្ចឹមកូនរបស់ខ្ញុំនោះទេ។ នៅពេលម្តាយរបស់ខ្ញុំបានលឺបែបនេះ គាត់និយាយថា “បើមិនវៃកូនទេ ម៉េចនឹងអាចអប់រំកូនឱ្យល្អបាន?” ប៉ុន្តែសម្រាប់ខ្ញុំ ដែលបានសិក្សាផ្នែកចិត្តសាស្រ្ត ការស្រាវជ្រាវបែបវិទ្យាសាស្ត្រ បញ្ជាក់ថាចម្លើយនោះមិនត្រូវទាំងស្រុងទេ។”

“តើគួរធ្វើយ៉ាងដូចម្តេចដើម្បីអាចចិញ្ចឹមកូនរបស់ខ្លួនបានល្អប្រសើរទៅ?”

ផ្នែកទី១៖ គោលដៅធំរបស់អ្នកជាឪពុកម្តាយ

ឪពុកម្តាយគ្រប់រូប តែងតែសង្ឃឹមថា កូនៗរបស់ខ្លួននឹងធំឡើង រស់នៅមានសុភមង្គល ពោរពេញទៅដោយទំនុកចិត្តលើខ្លួនឯង និងជោគជ័យក្នុងជីវិត។ ការចិញ្ចឹមបីបាច់កូនមានលក្ខណៈខុសៗគ្នាពីគ្រួសារមួយទៅគ្រួសារមួយទៀត ប៉ុន្តែរបៀបដែលមនុស្សយើងឆ្លើយតបក្នុងសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃ អាចបង្កើតឱ្យក្មេងៗទទួលដឹងពីរបៀបចិញ្ចឹមបីបាច់ទៅតាមបែបបទណាមួយជាក់លាក់។

ជាឪពុកម្នាក់ដែរ ខ្ញុំទទួលស្គាល់ថាខ្លួនឯងអាចមានការចិញ្ចឹមបីបាច់កូនទាំងពីរប្រភេទនេះក្នុងពេលតែមួយ តែសំខាន់ខ្ញុំតែងរំលឹកខ្លួនឯងថាត្រូវតែព្យាយាមធ្វើឱ្យបានល្អបំផុត និងព្យាយាមកែនូវចំណុចណាមួយដែលខ្ញុំដឹងថាវានឹងប៉ះពាល់ដល់កូនៗរបស់ខ្ញុំ ជាពិសេសការប៉ះពាល់រយៈពេលវែង និងមានហានិភ័យខ្ពស់សម្រាប់អនាគតរបស់ពួកគេ។

ចំណុចសំខាន់៖ ក្មេងៗអាចលូតលាស់បានល្អបំផុត នៅពេលគាត់រស់នៅក្នុងផ្ទះមួយ ដែលគាត់មានអារម្មណ៍ថាមានសុវត្ថិភាព ហើយនិងដឹងច្បាស់អំពីអ្វីដែលនឹងកើតមានឡើង ដោយមិនមែនរស់នៅជាមួយនឹងអារម្មណ៍មានតែការភ័យខ្លាច ហើយនឹងចាំស្តាប់ការបង្គាប់បញ្ជានោះទេ។

ផ្នែកទី២៖ ការចិញ្ចឹមបីបាច់កូនដោយវិជ្ជមាន

ការចិញ្ចឹមកូនវិជ្ជមាន ឬអ្នកខ្លះទៀតហៅថាចិញ្ចឹមកូនបែបទន់ភ្លន់ ជាការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង និងណែនាំដើម្បីបង្រៀនក្មេងៗឱ្យដឹងជំនួសឱ្យការដាក់ទណ្ឌកម្ម និងការបំភិតបំភ័យ។ ដូចនេះហើយបានជាពេលដែលម្តាយរបស់ខ្ញុំ លឺថាខ្ញុំនឹងចិញ្ចឹមកូនបែបទន់ភ្លន់ គាត់មានការបារម្ភថា នឹងធ្វើឱ្យកូនៗរបស់ខ្ញុំមិនស្តាប់បង្គាប់ ចចេសរឹងរូស និងក្លាយជាក្មេងទំនើងជាដើម។

ចុះតើការចិញ្ចឹមបីបាច់កូនដោយវិជ្ជមានគេធ្វើយ៉ាងណាខ្លះដែរ? ការចិញ្ចឹមបែបនេះ ក៏នៅតែកំណត់ច្បាប់ទំលាប់ដដែល តែការកំណត់ច្បាប់ទំលាប់នេះ ត្រូវតែមានលក្ខណៈច្បាស់លាស់, មានការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក, មានដោយសេចក្តីស្រលាញ់, និងយោគយល់គ្នាផងដែរ។ ក្មេងៗរៀនបានល្អបំផុត តែពេលណាពួកគេដឹងយ៉ាងច្បាស់ អំពីមូលហេតុអ្វីបានជាត្រូវមានច្បាប់មួយនេះ ហើយអ្វីទៅដែលខ្លួនមិនគួរធ្វើ។ ជំនួសឱ្យការដែលមនុស្សធំនិយាយប្រាប់ថា “អា! កុំធ្វើអានេះ” ឬការដាក់ទណ្ឌកម្ម ដោយមិនមានពន្យល់ពីហេតុផលអ្វីដែលនៅពីក្រោយ។

ឪពុកម្តាយចិញ្ចឹមកូនដោយវិជ្ជមាន នៅតែបន្តជជែកអំពីសកម្មភាពនីមួយៗ ដែលពួកគេបានធ្វើ និងផលវិបាកកើតចេញពីសកម្មភាពទាំងនោះ។ ការមានច្បាប់ទំលាប់ច្បាស់លាស់ក្នុងគ្រួសារ ផ្តល់នូវអារម្មណ៍សុវត្ថិភាពដល់កុមារ និងជួយពួកគេឱ្យចម្រើនវ័យធំធាត់ឡើងប្រកបដោយទំនុកចិត្តលើខ្លួនឯង និងជំនាញក្នុងជីវិតផ្សេងៗជាច្រើន។

✓

បង្ហាញថាស្រលាញ់គាត់, ចំណាយពេលវេលាជាមួយគ្នា, និងទទួលស្គាល់ពីលក្ខណៈពិសេសផ្ទាល់ខ្លួនរបស់កូនៗម្នាក់ៗ

✓

ស្តាប់ដោយយកចិត្តទុកដាក់, ចាប់អារម្មណ៍លើអារម្មណ៍ផ្សេងៗរបស់ពួកគេ, និងជួយក្មេងៗឱ្យអាចបញ្ចេញអារម្មណ៍របស់ពួកគេចេញមកក្រៅបានដោយសុវត្ថិភាព

✓

ការដាក់ព្រំណែនកំណត់ច្បាស់លាស់ និងអប់រំណែនាំតាមសម្រួល (មិនមានជាការស្រែកគំហក ធ្វើឱ្យឈឺចាប់ ឬសម្លុតគម្រាមនោះទេ)

✓

ធ្វើដាក់កូនៗមានលក្ខណៈស្មើភាពគ្នា ទាំងការយកចិត្តទុកដាក់ និងការរំពឹងទុក

✓

បង្ហាញពីការអត់ធ្មត់, គោរព, និងធ្វើជាគម្រូ ដោយបង្ហាញសកម្មភាព ដែលលោកអ្នកចង់ឱ្យកូនៗរៀនសូត្រតាមលោកអ្នក

ការចិញ្ចឹមកូនដោយវិជ្ជមាន ត្រូវមានការចូលរួមទាំងឪពុក ទាំងម្តាយ និងអាណាព្យាបាលផ្សេងទៀត ព្រោះថាការងារមួយនេះ ជាទំនួលខុសត្រូវដោយស្មើភាពគ្នាក្នុងការអប់រំក្មេងៗ។ ការចូលរួមនេះ នឹងជួយឱ្យកុមាររៀនសូត្រថា មនុស្សម្នាក់ៗមានតម្លៃស្មើភាពគ្នា តាមរយៈសកម្មភាពដែលគាត់ជួបក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ។

ផ្នែកទី៣៖ ការចិញ្ចឹមបីបាច់កូនតឹងរ៉ឹង

ការចិញ្ចឹមបីបាច់កូនតឹងរ៉ឹង គឺសំដៅដល់ពេលដែលឪពុកម្តាយ មានក្តីរំពឹងទុកយ៉ាងខ្ពស់ទៅលើកូនៗរបស់ខ្លួន និងធ្វើការកំណត់ច្បាប់ទំលាប់យ៉ាងតឹងរ៉ឹង ហើយក៏ប្រហែលជាប្រើប្រាស់វិន័យតឹងរ៉ឹងណាស់ដែរ ក្នុងការអប់រំប្រៀបប្រដៅកូនៗរបស់ខ្លួន។ ជាធម្មតាមានឪពុកម្តាយប្រភេទនេះ មានទុកចន្លោះតិចតួចណាស់ សម្រាប់ក្មេងៗក្នុងការបង្ហាញអារម្មណ៍ពីខាងក្នុងខ្លួនចេញមកក្រៅ ឬអនុញ្ញាតិឱ្យពួកគេសួរសំណួរផ្សេងៗ។ លើសពីនេះទៀតក្មេងៗក៏មិនមានលទ្ធភាពច្រើនក្នុងការជ្រើសរើសជម្រើសដោយខ្លួនឯង ឬក៏ស្វែងរកអ្វីដែលខ្លួនចាប់អារម្មណ៍ចូលចិត្តធ្វើផងដែរ។

ឪពុកម្តាយរំពឹងថាកូនៗ ត្រូវតែធ្វើទៅតាមច្បាប់កំណត់ផ្សេងៗដោយមិនមានការប្រកែកតវ៉ានោះទេ ត្រូវតែមានអាកប្បកិរិយាល្អ និងតែងតែបង្ហាញការគោរពជាប់ជានិច្ច។ ឪពុកម្តាយជាច្រើន ប្រហែលជាមានជំនឿថា ការមានភាពតឹងរ៉ឹងបែបនេះ នឹងជួយឱ្យកូនៗទទួលបានជោគជ័យក្នុងជីវិត ហើយជួយក្មេងៗឱ្យចៀសផុតពីការបង្កកំហុសណាមួយមិនខាន។ នេះដូចនឹងទស្សនៈរបស់ម្តាយខ្ញុំក្នុងការចិញ្ចឹមបីបាច់កូនដែរ ហើយការមានទស្សនៈបែបនេះមិនខុសនោះទេ។ អ្វីដែលលោកអ្នកត្រូវដឹងថា ខ្សែពិនបើរឹតតឹងពេកវានឹងដាច់ តែបើរឹតធូរពេកវាមិនពិរោះ ដូចនេះគួរតែមានចន្លោះកណ្តាលណាមួយដែលអាចទទួលយកបាន។

⚠️ ផលវិបាកដែលមិននឹកស្មានដល់៖ នៅក្នុងគ្រួសារខ្លះ ការចិញ្ចឹមកូនតឹងរ៉ឹង ប្រហែលក៏រាប់បញ្ចូលទាំងការស្រែកគំហក ឬការវាយតំទៅលើរាងកាយទៀតផង។ ការធ្វើបែបនេះ បង្កើតឱ្យក្មេងៗមានអារម្មណ៍ថប់បារម្ភ ភ័យខ្លាច និងខ្វះទំនុកចិត្តលើខ្លួនឯង ទៅវិញនោះទេ។

ផ្នែកទី៤៖ លទ្ធផលពីការចិញ្ចឹមកូន

ការស្រាវជ្រាវមួយនៅប្រទេសនូវែលសេឡង់ បានរកឃើញថា អ្វីដែលធ្វើឱ្យអនាគតរបស់កុមារ មានសុខភាពល្អ ទទួលបានជោគជ័យ និងមានសុភមង្គល មិនមែនកើតមានឡើងដោយសារតែការមានបញ្ញាខ្ពស់ (IQ), មានអាកប្បកិរិយាល្អ ឬទំហំប្រាក់ដែលពួកគេរកបាននោះទេ។ ការសិក្សាមួយនេះបានរកឃើញថា កត្តាដែលមានឥទ្ធិពលខ្លាំងបំផុតទៅលើការព្យាករណ៍ពីភាពជោគជ័យគឺកុមារមាន៖

“សមត្ថភាពក្នុងការយល់ និងគ្រប់គ្រង៖ អារម្មណ៍ ការគិត និងអាកប្បកិរិយារបស់ពួកគេបានល្អ។”

ភស្តុតាងតាមបែបវិទ្យាសាស្រ្ត បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថាការចិញ្ចឹមបីបាច់កូនតឹងរ៉ឹង អាចនាំឱ្យកូនស្តាប់បង្គាប់ក្នុងរយៈពេលខ្លីមួយពិតមែន ប៉ុន្តែវាក៏ត្រូវចំណាយថ្លៃខ្ពស់ណាស់ដែរ។ កូនៗដែលត្រូវបានចិញ្ចឹមដោយប្រើប្រាស់ច្បាប់វិន័យតឹងរ៉ឹង ទទួលរងការស្រែកគំហក ឬការធ្វើឱ្យអាម៉ាស់ ឬក៏ដាក់ទណ្ឌកម្មលើរាងកាយ ជាទូទៅច្រើនតែនាំឱ្យមាន បញ្ហាថប់បារម្ភ ការឱ្យតម្លៃលើខ្លួនឯងទាប ឬមានអាកប្បកិរិយាកោងកាច។

ផ្ទុយទៅវិញ ការចិញ្ចឹមកូនដោយវិជ្ជមាន គឺមានទំនាក់ទំនងនឹងការឱ្យតម្លៃលើខ្លួនឯងខ្ពស់ ទទួលបានលទ្ធផលនៃការសិក្សាល្អប្រសើរ និងជួយឱ្យសុខភាពផ្លូវចិត្ត និងផ្លូវកាយល្អប្រសើរក្នុងរយៈពេលវែង។ យើងមិនអាចនិយាយថាក្មេងៗ មិនត្រូវការការមានរចនាសម្ព័ន្ធជាក់លាក់ពីការមានច្បាប់ទំលាប់នោះទេ ពួកគេពិតជាត្រូវការណាស់! ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយក៏ច្បាប់ទំលាប់ត្រូវតែមានតុល្យភាពជាមួយនឹងសេចក្តីមេត្តា និងបើកចំហក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទង។

សរុបសេចក្តី

ជារួមការចិញ្ចឹមបីបាច់កូនតឹងរ៉ឹង នឹងបន្សល់នូវការប៉ះពាល់ផ្លូវចិត្ត ដែលស្ថិតជាប់រហូតដល់គេធំពេញវ័យជាមនុស្សធំ។ ផលប៉ះពាល់នេះ នឹងក្លាយជារបៀបមួយ ដែលក្មេងៗមើលមកខ្លួនឯង (មិនឱ្យតម្លៃខ្លួនឯង ឬមិនមានទំនុកចិត្តលើខ្លួនឯង) ការប្រាស្រ័យទាក់ទងជាមួយនឹងអ្នកដទៃ ក៏ដូចជារបៀបក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហានាពេលខាងមុខផងដែរ​។ ក្មេងដែលជោគជ័យក្នុងជីវិត គឺអាចគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងបាន ហើយពួកគេអាចរៀនបានតាមរយៈការចិញ្ចឹមបីបាច់កូនដោយវិជ្ជមាន។

យើងមិនអាចគ្រប់ពេលវេលាជាមនុស្សវិជ្ជមាននោះទេ តែយើងអាចចាប់ផ្តើមភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងកូនៗរបស់ខ្លួន ចំណាយពេលជាមួយនឹងពួកគាត់ ហើយក៏ដូចជាស្តាប់នូវសម្លេងរបស់គាត់ផងដែរ។

សូមព្យាយាមឱ្យអស់លទ្ធភាព
ជាជាងចង់ធ្វើខ្លួនជាឪពុកម្តាយល្អឥតខ្ចោះ។

ឯកសារយោង (APA Style):
UNICEF East Asia and Pacific. (2025, May 29). Positive parenting vs. strict parenting: What parenting style works best for children — and how to change yours. https://www.unicef.org/eap/stories/positive-parenting-vs-strict-parenting

© ២០២៦ ធូរចិត្ត. រក្សាសិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង។