ថែទាំខ្លួនឯង
ដើម្បីថែទាំអ្នកដទៃ
ក្នុងកាលៈទេសៈដ៏លំបាក ការពង្រឹងកម្លាំងចិត្តនិងកាយរបស់ខ្លួនឯង គឺជាកាតព្វកិច្ចដ៏សំខាន់ ដើម្បីក្លាយជាបង្អែកដ៏រឹងមាំសម្រាប់អ្នកជុំវិញខ្លួន។
សេចក្តីផ្តើម
ឆ្នាំថ្មីជិតចូលមកដល់ហើយ ជាធម្មតានៅចុងឆ្នាំមនុស្សម្នាគួរតែនាំគ្នារីករាយទទួលឆ្នាំថ្មី។ ប៉ុន្តែជារឿងអកុសលមួយ ដែលក្នុងកាលៈទេសៈខ្លះ ប្រទេសជាតិអាចជួបប្រទះនឹងសង្រ្គាម ឬការឈ្លានពាន ដែលធ្វើឱ្យបងប្អូនយើងជាច្រើនត្រូវជួបការលំបាក រត់គេចពីការទម្លាក់គ្រាប់បែក ឬការប្រយុទ្ធគ្នា។
"បើទោះបីជាជម្លោះមិនបានរីករាលដាលដល់គ្រប់ទីកន្លែងនៃប្រទេសយើងក៏ដោយ ក៏អ្នកនៅសមរភូមិក្រោយ មានក្តីបារម្ភតាមដានពីសភាពការណ៍ និងរួមកម្លាំងសាមគ្គីគ្នាជួយគាំទ្រដល់អ្នកនៅសមរភូមិមុខ។"
ក្នុងអំឡុងពេលដែលលំបាកបែបនេះ ការថែទាំសុខភាពខ្លួនឯងមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់ ដើម្បីយើងទាំងអស់គ្នាមានកម្លាំងរួមគ្នាក្នុងការជួយអ្នកក្នុងសមរភូមិមុខបន្តទៀត។
តើសុខភាព
មានន័យដូចម្តេច?
បើយោងតាមអង្គការសុខភាពពិភពលោក (1949) បានឱ្យនិយមន័យថា៖
"ជាភាពសុខដុមយ៉ាងពេញលេញផ្នែករាងកាយ ផ្លូវចិត្ត និងសង្គម ដោយមិនគ្រាន់តែជាភាពគ្មានជំងឺ ឬគ្មានពិការភាពនោះទេ។"
និយមន័យមួយនេះ ចង់ឱ្យមនុស្សគ្រប់គ្នាយកចិត្តទុកដាក់ ចំពោះសុខភាពខ្លួនឯងមិនត្រឹមតែសុខភាពរាងកាយប៉ុណ្ណោះនោះទេ សុខភាពផ្លូវចិត្ត និង សុខភាពសង្គមក៏សំខាន់ដូចគ្នាផងដែរ។ លើសពីនេះទៀតនោះ ការដែលគ្រាន់តែគ្មានជំងឺ ក៏មិនមែនមានន័យថាមនុស្សមានសុខភាពល្អប្រសើរផងដែរ។
ស្នូលនៃជីវិតទាំង ៥ (Sweeney & Witmer)
ក្រោយៗមកទៀត Sweeney & Witmer នៅអំឡុងទសវត្សឆ្នាំ១៩៩០ បានរួមបញ្ចូលនូវផ្នែកផ្សេងៗទៀតនៃជីវិតមនុស្ស ដោយផ្តោតទៅលើស្នូលចំនួន៥នៃជីវិតរួមមាន៖
សុខុមាលភាពទាំង ៨ ផ្នែក
ការថែទាំសុខុមាលភាពចាប់ផ្តើមពីការយល់ដឹង និងការអនុវត្តលើគ្រប់ជ្រុងនៃជីវិត។
១. សុខុមាលភាពរាងកាយ
មិនមែនគ្រាន់តែគ្មានជំងឺនោះទេ គឺត្រូវមានកម្លាំងពលំ និងរាងកាយរឹងមាំ។ សុខភាពរាងកាយមានឥទ្ធិពលផ្ទាល់លើការគិត អារម្មណ៍ និងការចូលរួមក្នុងសង្គម។
ការអនុវត្ត៖
- ហាត់ប្រាណយ៉ាងតិច ១៥នាទី/ថ្ងៃ
- បរិភោគអាហារមានជីវជាតិគ្រប់គ្រាន់
- គេងឱ្យបាន ៧ ទៅ ៩ ម៉ោង
២. សុខុមាលភាពផ្លូវចិត្ត
សំដៅលើការយល់ ការបង្ហាញ និងការគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ខ្លួនឯង។ ការគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍បានល្អ ជួយឱ្យយើងដោះស្រាយបញ្ហាចំពោះមុខបានប្រសើរ។
ការអនុវត្ត៖
- ស្វែងរកការគាំទ្រពីអ្នកដទៃពេលមានបញ្ហា
- ធ្វើសមាធិ ឬលំហាត់យោហ្គា
- ប្រើបច្ចេកទេសផ្តោតអារម្មណ៍ "៥៤៣២១"
៣. សុខុមាលភាពសង្គម
ការបង្កើត និងថែរក្សាទំនាក់ទំនងល្អ។ ការជួយគាំទ្រវីរៈកងទ័ព និងជនភាសន៍សឹក គឺជាការកសាងសុខុមាលភាពសង្គមដ៏ល្អ។
ការអនុវត្ត៖
- រក្សាទំនាក់ទំនងជាមួយមិត្តភក្តិចាស់ៗ
- ចូលរួមសកម្មភាពសហគមន៍/ចែករំលែកចំណេះដឹង
- ទទួលស្គាល់ថាយើងត្រូវការអ្នកដទៃ
៤. សុខុមាលភាពបញ្ញា
ពង្រីកចំណេះដឹង និងជំនាញជានិច្ច។ សួរខ្លួនឯងថា តើការស្តាប់ ឬអាននេះ បានជួយអ្វីខ្លះដល់ការគិតរបស់ខ្ញុំ?
ការអនុវត្ត៖
- រៀនវគ្គខ្លីៗ ឬភាសាបរទេស
- អានសៀវភៅ ចូលបណ្ណាល័យ ឬទស្សនាសារមន្ទីរ
- ជជែកផ្លាស់ប្តូរយោបល់ជាមួយអ្នកដទៃ
៥. សុខុមាលភាពព្រលឹងវិញ្ញាណ
មិនមែនសំដៅលើតែសាសនាទេ តែជាការស្វែងរកអត្ថន័យជីវិត គោលបំណង និងគុណតម្លៃផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីបណ្តុះក្តីសង្ឃឹម និងភាពធន់។
ការអនុវត្ត៖
- ការប្រតិបត្តិជំនឿសាសនា ឬគោរពគោលការណ៍ជីវិត
- ធ្វើសមាធិ និងស្វែងយល់ពីខ្លួនឯង
- ការរស់នៅផ្សារភ្ជាប់ជាមួយធម្មជាតិ
៦. សុខុមាលភាពបរិស្ថាន
ការរស់នៅមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយមជ្ឈដ្ឋានជុំវិញ។ ទោះបីជាការរស់នៅរបស់ជនភាសន៍សឹកមិនល្អដូចមុនសង្រ្គាម ប៉ុន្តែការថែរក្សាបរិស្ថាននៅតែសំខាន់។
ការអនុវត្ត៖
- កាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ផ្លាស្ទិក/ក្រដាស
- សន្សំសំចៃទឹក និងថាមពល
- ប្រើប្រាស់ធនធានប្រកបដោយចីរភាព
៧. សុខុមាលភាពហិរញ្ញវត្ថុ
លុយមិនអាចទិញសុភមង្គល តែស្ថេរភាពហិរញ្ញវត្ថុជួយកាត់បន្ថយភាពតានតឹង។ ការពេញចិត្តនឹងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន និងមានផែនការអនាគត។
ការអនុវត្ត៖
- រៀនគ្រប់គ្រងចំណូល និងចំណាយ
- ចំណាយស្របតាមគុណតម្លៃ និងគោលដៅ
- ចេះច្នៃប្រឌិត (ឧ. ដើរលេងតាមបែបសន្សំសំចៃ)
៨. សុខុមាលភាពការងារ
រាប់បញ្ចូលទាំងការងារស្ម័គ្រចិត្ត ការមើលថែក្មេង ឬការងារគ្មានប្រាក់កម្រៃ។ សំខាន់គឺភាពរីករាយ និងការរីកចម្រើនក្នុងអ្វីដែលកំពុងធ្វើ។
ការអនុវត្ត៖
- ស្វែងរកការងារដែលស្របនឹងបុគ្គលិកលក្ខណៈ
- បើកចំហចំពោះការផ្លាស់ប្តូរ និងរៀនជំនាញថ្មី
- បញ្ចេញទេពកោសល្យឱ្យអស់ពីសមត្ថភាព
សំណួរសញ្ជឹងគិត
"តើបំណែកណាមួយនៃសុខុមាលភាពរបស់លោកអ្នកធ្វើបានល្អជាងគេក្នុងចំណោមបំណែកទាំង៨នេះ?"
"តើលោកអ្នកត្រូវការធ្វើអ្វីបន្ថែមទៀត ដើម្បីឱ្យផ្នែកផ្សេងៗនៃសុខុមាលភាពរបស់លោកអ្នកកាន់តែប្រសើរឡើង?"
Comments
Post a Comment