ការប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្តពីកុមារភាព

ស្វែងយល់ពីស្រមោលអតីតកាល ដើម្បីព្យាបាលបច្ចុប្បន្នកាល

រៀបចំដោយ៖ ភុល សុភារិទ្ធ

សេចក្តីផ្តើម

តើអ្នកធ្លាប់មានអារម្មណ៍ថា អ្នកមិនចង់ធ្វើរឿងមួយ តែមិនមានហេតុអ្វីបានជាចុងក្រោយនៅតែធ្វើរឿងនោះដដែល? ឬធ្លាប់ឆ្ងល់ទេថា ហេតុអ្វីគ្រាន់តែរឿងតូចមួយ ធ្វើឱ្យអ្នកមានប្រតិកម្មយ៉ាងខ្លាំងខុសពីធម្មតាបែបនេះ? ស្រមោលពីអតីតកាល អាចលងបន្លាចបច្ចុប្បន្នកាលរបស់អ្នកដោយមិនដឹងខ្លួន។

ការប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្តពីកុមារភាព ឬ Adverse Childhood Experiences (ACEs) គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏តក់ស្លុត ដែលកើតឡើងនៅពេលមុនមនុស្សយើងមានអាយុ១៨ឆ្នាំ ហើយបទពិសោធន៍នេះ បង្កជាផលប៉ះពាល់ទៅដល់ការលូតលាស់ និងបង្កើនបញ្ហាប្រឈមដល់សុខភាពរាងកាយ។

ផ្នែកទី១៖ ប្រភេទនៃការប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្តពីកុមារភាព

ផ្អែកលើការសិក្សាដ៏ធំមួយដោយ Kaiser Permanente និង CDC អ្នកជំនាញបានកំណត់បទពិសោធន៍ទាំងនេះជាច្រើនប្រភេទ។ សូមចុចលើក្រុមនីមួយៗដើម្បីមើលលម្អិត៖

១. ការរំលោភបំពានលើរាងកាយ៖ រងការវាយដំ ទះតប់ ឬធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើរាងកាយពីមនុស្សធំ។

២. ការរំលោភបំពានផ្នែកផ្លូវចិត្ត៖ រងការជេរប្រមាថ ធ្វើឱ្យអាម៉ាស់មុខ ឬគំរាមកំហែងជាញឹកញាប់។

៣. ការរំលោភបំពានផ្លូវភេទ៖ ការបង្ខិតបង្ខំ ឬលួងលោមឱ្យចូលរួមក្នុងសកម្មភាពផ្លូវភេទ។

៤. ការមិនអើពើផ្នែករាងកាយ៖ មិនទទួលបានតម្រូវការមូលដ្ឋានគ្រប់គ្រាន់ (អាហារ, សម្លៀកបំពាក់, ទីជម្រក)។

៥. ការមិនអើពើផ្នែកផ្លូវចិត្ត៖ មិនទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់ សេចក្តីស្រឡាញ់ ឬការគាំទ្រផ្នែកអារម្មណ៍។

៦. រស់នៅជាមួយអ្នកមានជំងឺផ្លូវចិត្ត៖ សមាជិកគ្រួសារមានជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត ឬប៉ុនប៉ងធ្វើអត្តឃាត។

៧. មានសមាជិកគ្រួសារជាប់ពន្ធនាគារ៖ ឪពុកម្តាយ ឬសមាជិកគ្រួសារជិតស្និទ្ធជាប់คุก។

៨. អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ៖ ឃើញផ្ទាល់ភ្នែកនូវអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ។

៩. រស់នៅជាមួយអ្នកប្រើប្រាស់សារធាតុញៀន៖ រស់នៅក្នុងផ្ទះជាមួយអ្នកញៀនស្រា ឬគ្រឿងញៀន។

១០. ការលែងលះ ឬបាត់បង់ឪពុកម្តាយ៖ ឆ្លងកាត់ការបែកបាក់គ្រួសារ។

១១. រងការធ្វើបាបពីមិត្តភក្តិ/បងប្អូន៖ រងការគំរាមកំហែង ឬវាយតប់ជាញឹកញាប់។

១២. ការរើសអើង ឬផ្តាច់ចេញពីគេ៖ ត្រូវបានគេដាក់ឱ្យនៅដាច់ឆ្ងាយពីអ្នកដទៃ។

១៣. រស់នៅក្នុងសហគមន៍ហិង្សា៖ ធ្លាប់ឃើញអំពើហិង្សាក្នុងសហគមន៍។

១៤. ភាពក្រីក្រ៖ រស់នៅក្នុងគ្រួសារក្រីក្រដោយគ្មានជំនួយគាំទ្រ។

ផ្នែកទី២៖ ស្រមោលដែលមើលមិនឃើញ

បទពិសោធន៍ទាំងនេះអាចបង្កើតជាស្រមោលដែលមើលមិនឃើញក្នុងជីវិតបច្ចុប្បន្នរបស់យើងតាមរយៈ៖

• បញ្ហាអាកប្បកិរិយា៖ ងាយក្នុងការប្រើប្រាស់ថ្នាំជក់ និងគ្រឿងញៀនគ្រឿងស្រវឹង។
• ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំចុះខ្សោយ៖ អរម៉ូនស្ត្រេសកើនឡើង ធ្វើឱ្យងាយនឹងកើតជំងឺ។
• ជំងឺផ្លូវកាយនិងផ្លូវចិត្ត៖ ប្រឈមនឹងជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត និងជំងឺទឹកនោមផ្អែមខ្ពស់។
• បន្តវដ្តការប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្ត៖ បន្តបទពិសោធន៍ស្រដៀងគ្នានេះដល់កូនចៅ។
• ប៉ះពាល់ដល់ការសិក្សា៖ ការផ្ចង់អារម្មណ៍ថយចុះ ដែលប៉ះពាល់ដល់ការសិក្សា។

ការមាន ACEs មិនបានធ្វើឱ្យលោកអ្នកស្លាប់ដោយផ្ទាល់នោះទេ ប៉ុន្តែវាធ្វើឱ្យលោកអ្នកមានបញ្ហាអាកប្បកិរិយា និងជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ ដែលជាមូលហេតុធ្វើឱ្យមនុស្សយើង បន្ថយអាយុរបស់លោកអ្នក ក៏ដូចជាគុណភាពជីវិតរស់នៅរបស់ខ្លួន។

ស្ថិតិសំខាន់ៗពីការស្រាវជ្រាវ

75%

នៃមនុស្សពេញវ័យធ្លាប់ឆ្លងកាត់ការប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្តពីកុមារភាពយ៉ាងហោចណាស់ម្តង។

(Kaminer, et. al, 2022)

អ្នកមានពិន្ទុ ACE លើសពី ៣ ប្រឈមនឹង៖

3.5x កើតជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត

2.71x កើតជំងឺទឹកនោមផ្អែម

(Danielson, Schmidt, & Griechen, 2025)

ផ្នែកទី៣៖ ចាប់ផ្តើមព្យាបាល

ការយល់ពីឫសគល់នៃបញ្ហា គឺជាជំហានដំបូងដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុត។ ដំណឹងល្អគឺ ការព្យាបាលគឺអាចធ្វើទៅបាន។

១

ទទួលស្គាល់ការពិត

ប្រាប់ខ្លួនឯងថា "អ្វីដែលបានកើតឡើងមិនមែនជាកំហុសរបស់ខ្ញុំទេ ហើយខ្ញុំស័ក្តិសមនឹងទទួលបានការព្យាបាល"។

២

សរសេរកំណត់ហេតុ

ការបញ្ចេញអារម្មណ៍របស់អ្នកលើកំណត់ហេតុ អាចជួយគំនិតដែលច្របូកច្របល់រៀបចំបានល្អប្រសើរ។

៣

ចែករំលែកជាមួយអ្នកដទៃ

ការនិយាយជាមួយមនុស្សដែលទុកចិត្ត ឬអ្នកជំនាញ អាចជួយបន្ធូរបន្ទុកផ្លូវអារម្មណ៍បានយ៉ាងល្អប្រសើរ។

ប្រសិនបើអ្នកមានអារម្មណ៍ថា របួសក្នុងចិត្តទាំងនេះជ្រៅពេកក្នុងការដោះស្រាយតែម្នាក់ឯង សូមកុំស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការស្វែងរកជំនួយពីអ្នកជំនាញឯកទេសផ្នែកសុខភាពផ្លូវចិត្ត។

សរុបសេចក្តី

ការប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្តពីកុមារភាព មិនមែនជាការកំណត់អនាគតរបស់លោកអ្នកនោះទេ បើទោះបីជាវាប៉ះពាល់ដល់ជីវិតមនុស្សយើងយ៉ាងច្រើនក៏ដោយ។

ការស្វែងរកជំនួយ គឺជាសញ្ញាបង្ហាញពីភាពរឹងមាំរបស់លោកអ្នក ដែលមានមនុស្សជាច្រើនមិនក្លាហានធ្វើដូចលោកអ្នកនោះទេ។

ឯកសារយោង

• Alumdalu, S. A., et al. (2024). Childhood Trauma, Sleep Quality, and Maladaptive Coping Strategies...
• Danielson, R. A., et al. (2025). Adverse childhood experiences affect health outcomes for adults...
• Felitti, V. J., et al. (1998). Relationship of childhood abuse and household dysfunction to many of the leading causes of death in adults...
• Hinojosa, M. S., & Hinojosa, R. (2024). Positive and adverse childhood experiences and mental health outcomes...
• Kaminer, D., et al. (2022). Adverse childhood experiences and adulthood mental health: a cross-cultural examination...
• Kazemian, N., et al. (2024). Long-term impact of childhood adversity on the gut microbiome...
• Liu, Q., et al. (2024). Early adverse childhood experiences and preschoolers' attentional regulation...

© 2025 | បង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងអប់រំ និងផ្សព្វផ្សាយការយល់ដឹងពីសុខភាពផ្លូវចិត្ត។