តើអូទីស្សឹមជាអ្វី?

ដោយ៖ ភុល សុភារិទ្ធ

១៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥

ផ្នែកទី១៖ ការចាប់ផ្ដើម

ថ្មីៗនេះ លោកប្រធានាធិបតតី Donald Trump បានលើឡើងថា ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះមិនគួរលេបថ្នាំ បញ្ចុះកម្តៅ Tylenol ឬ ប៉ារ៉ាសេតាម៉ុលទេ ព្រោះវាហ្នឹងអាចបង្កឱ្យកុមារកើតជំងឺអូទីស្សឹម។ ... ឈប់! ឈប់! ឈប់! សិន តើអ្នកស្គាល់លោកប្រធានាធិបតី Donald Trump ជាអ្នកណាទេ? គាត់មិនមែនជាដុកទ័រនោះទេ ហើយគាត់ក៏ជាមនុស្សម្នាក់ធ្លាប់សួរដែរថា ជំងឺកូវីត១៩ អាចព្យាបាលដោយគ្រាន់តែចាក់ថ្នាំលាងបន្ទប់ទឹកចូលក្នុងខ្លួនបានដែរទេ? គាត់ជាមនុស្សម្នាក់ ដែលគ្រប់គ្នាទទួលស្គាល់ចូលចិត្តធ្វើអ្វីដែលមិនដូចអ្នកដទៃ ហើយសូម្បីតែ និយាយអំពីអ្វីដែលគាត់មិនជំនាញក៏ដោយ។ តើការលើកឡើងរបស់ លោក Trump អំពីជំងឺអូទីស្សឹមពិតកម្រិតណាដែរ?

ផ្នែកទី២៖ តើអូទីស្សឹមជាអ្វី?

មុននឹងធ្វើការបកស្រាយពីទំនាក់ទំនងរវាងជំងឺអូទីស្សឹម និងថ្នាំ Tylenol សូមពន្យល់អំពីអ្វីទៅជាជំងឺអូទីស្សឹមនេះជាមុនសិន។ អូទីស្សឹម (Autism Spectrum Disorder - ASD) ជាជំងឺប្រព័ន្ធប្រសាទម្យ៉ាង ដែលបង្កឱ្យការរំខានដល់ការលូតលាស់របស់មនុស្ស ជាពិសេសពួកគេមានបញ្ហាក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទងជាមួយនឹងអ្នកដទៃ ក៏ដូចជាមានសកម្មភាពដដែលៗ (CDC, 2025)។

មូលហេតុដែលបង្កឱ្យមានជំងឺនេះ គេនូវមិនទាន់ដឹងច្បាស់នៅឡើយទេ។ បើទោះបីជាមានករណីខ្លះបណ្តាលមកពីកត្តាហ្សែនក៏ដោយ អ្នកជំនាញជឿជាក់ថាមានកត្តាជាច្រើនផ្សេងទៀតដែលរួមចំណែកបង្កឱ្យមានជំងឺនេះ។

កំណត់សម្គាល់៖ អូទីស្សឹម មិនមែនជាជំងឺឆ្លង ហើយក៏មិនមែនជាជំងឺផ្លូវចិត្តដែរ។ វាគឺជាលក្ខខណ្ឌនៃភាពមិនធម្មតាក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធប្រសាទ ដែលមានន័យសាមញ្ញថា ខួរក្បាលរបស់ពួកគាត់ដំណើរការ និងយល់ឃើញពិភពលោកខុសពីមនុស្សភាគច្រើន។

ផ្នែកទី៣៖ សញ្ញាសម្គាល់

សញ្ញាទាំងនេះមិនមែនមានន័យថា កូនអ្នកមានបញ្ហានោះទេ ប៉ុន្តែវាជាចំណុចដែលយើងគួរយកចិត្តទុកដាក់។ បើលោកអ្នកចង់ប្រាកដក្នុងចិត្ត សូមយកកូនទៅជួបអ្នកជំនាញឯកទេសដើម្បីវាយតម្លៃឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ សញ្ញាទាំងនេះអាចត្រូវបានមើលឃើញលើកុមារក្នុងវ័យចន្លោះពី ១ ឆ្នាំ ទៅ ៣ ឆ្នាំ (CDC, 2025)។

ការលំបាកក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទង ▶

អាចនឹងមិនចូលចិត្តសម្លឹងភ្នែកចំៗ នៅពេលហៅឈ្មោះអាចធ្វើព្រងើយកន្តើយ ហើយចូលចិត្តលេងតែឯងៗ។

អាកប្បកិរិយាដដែលៗ ▶

ចូលចិត្តរៀបចំតម្រៀបរបស់ក្នុងរបៀបជាក់លាក់ ឬធ្វើសកម្មភាពដដែលៗ (ឧ. រត់ជុំវិញសរសរ) ដើម្បីឱ្យអារម្មណ៍ល្អប្រសើរឡើងវិញ។

របៀបឆ្លើយតបខុសពីធម្មតា ▶

អាចប្រតិកម្មខ្លាំងចំពោះសំឡេងលឺៗ ឬពន្លឺភ្លឺ ប៉ុន្តែពេលខ្លះហាក់ដូចជាមិនមានអារម្មណ៍ឈឺចាប់ ឬមិនខ្វល់នឹងអាកាសធាតុក្តៅឬត្រជាក់។

កំណត់សម្គាល់៖ អូទីស្សឹមប៉ះពាល់ដល់មនុស្សម្នាក់ៗមិនដូចគ្នានោះទេ។ អ្នកខ្លះអាចមានភាពឆ្លាតវៃខ្ពស់ តែពិបាកក្នុងការបង្កើតមិត្តភាព ខណៈអ្នកខ្លះទៀតត្រូវការជំនួយច្រើនក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។ ជាក់ស្ដែងដូចជាតួឯកក្នុងរឿង "Extraordinary Attorney Woo" ដែលទោះបីជាគាត់មានជំងឺអូទីស្សឹមក៏ដោយ ក៏គាត់នៅតែក្លាយជាមេធាវីដ៏ពូកែម្នាក់បានដែរ។

ផ្នែកទី៤៖ ការពិតទាក់ទងនឹងអូទីស្សឹម

ការយល់ច្រលំទី១៖ “ការប្រើ Tylenol បង្កឱ្យមានជំងឺអូទីស្សឹម” ▶

ការពិត៖ “មកទល់បច្ចុប្បន្ននេះ មិនទាន់មានភស្តុតាងណាមួយចង្អុលបង្ហាញថា ការប្រើប្រាស់ថ្នាំបញ្ចុះកម្តៅអំឡុងពេលមានផ្ទៃពោះបង្កឱ្យមានជំងឺអូទីស្សឹមនោះទេ (Damkier et al., 2025)។” អ្នកជំនាញនៅមិនទាន់អាចកំណត់បានថា កត្តាណាមួយជាអ្នកបង្កឱ្យមានជំងឺនេះឡើយ។ ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះគួរពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យឯកទេសជានិច្ច។

ការយល់ច្រលំទី២៖ “អ្នកមានជំងឺអូទីស្សឹម មិនអាចធ្វើការងារបានទេ” ▶

ការពិត៖ “បុគ្គលដែលមានជំងឺអូទីស្សឹមជាច្រើន នៅតែអាចបង្កើតទំនាក់ទំនង និងទទួលបានអាជីពមួយជាក់លាក់ នៅពេលដែលពួកគេទទួលបានការគាំទ្រសមស្រប (Tomczak & Ziemiański, 2023)។” យើងទាំងអស់គ្នាត្រូវរួមគ្នាលុបបំបាត់ឧបសគ្គ និងការរើសអើង ដើម្បីបង្កើនឱកាសសម្រាប់ពួកគាត់។

ផ្នែកទី៥៖ តើគួរធ្វើអ្វីបន្ត?

អូទីស្សឹមជាលក្ខខណ្ឌមួយពេញមួយជីវិត និងមិនអាច "ព្យាបាល" ឱ្យជាសះស្បើយបានឡើយ។ ប៉ុន្តែដំណឹងល្អគឺ ការជួយអន្តរាគមន៍បានលឿន អាចជួយឱ្យកូនរបស់អ្នកអភិវឌ្ឍជំនាញសំខាន់ៗ និងមានជីវិតកាន់តែប្រសើរ។

1 កត់ត្រា និងសង្កេត ▶

ចាប់ផ្ដើមសង្កេតរាល់អាកប្បកិរិយា និងប្រៀបធៀបជាមួយការលូតលាស់តាមវ័យ (Developmental Milestones) របស់កុមារទូទៅ។

2 ពិគ្រោះជាមួយអ្នកជំនាញ ▶

យកកំណត់ត្រារបស់អ្នកទៅជួបគ្រូពេទ្យឯកទេសកុមារ។ នៅកម្ពុជា អ្នកអាចស្វែងរកការប្រឹក្សាបាននៅមន្ទីរពេទ្យកុមារជាតិ និងមន្ទីរពេទ្យជ័យជម្នះក្រុងតាខ្មៅ។

3 ស្វែងរកការអប់រំពិសេស ▶

នេះមិនមែនជាការលេបថ្នាំទេ តែជាកម្មវិធីអប់រំពិសេសដែលជួយបង្រៀនគាត់នូវជំនាញសង្គម ការប្រាស្រ័យទាក់ទង និងការគ្រប់គ្រងអាកប្បកិរិយា។

ផ្នែកទី៦៖ សេចក្ដីសន្និដ្ឋាន

សម្រាប់ឪពុកម្ដាយ ការយល់ដឹងគឺជាអំណាចដ៏អស្ចារ្យបំផុត។ ការទទួលស្គាល់ និងព្យាយាមយល់ពីពិភពលោករបស់កុមារ គឺជាកាដូដ៏អស្ចារ្យបំផុតដែលលោកអ្នកអាចផ្តល់ឱ្យកូនៗបាន។ កុមារដែលមានអូទីស្សឹម ត្រូវការការយល់ដឹង និងការទទួលយកពីលោកអ្នក។

សូមចងចាំថា លោកអ្នកមិនមែនជាមនុស្សតែម្នាក់ ដែលជួបរឿងរ៉ាវនេះនោះទេ។

ប្រសិនបើអ្នកយល់ថាអត្ថបទនេះមានប្រយោជន៍ សូមជួយចែករំលែកទៅកាន់មិត្តភក្តិ ក្រុមគ្រួសារ ឬឪពុកម្ដាយដទៃទៀត!

ឯកសារយោង

CDC. (2025, April 12). About Autism Spectrum Disorder. CDC. https://www.cdc.gov/autism/about/index.html

Damkier, P., et al. (2025). Acetaminophen in Pregnancy and Attention-Deficit and Hyperactivity Disorder and Autism Spectrum Disorder. Obstetrics & Gynecology, 145(2), 168–176.

Tomczak, M. T., & Ziemiański, P. (2023). Autistic Employees’ Technology-Based Workplace Accommodation Preferences Survey—Preliminary Findings. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(10), 5773.